منطقه آزاد ارس میزبان گروهی از خبرنگاران، عکاسان، فعالان رسانهای و مدیران رسانههای آذربایجان شرقی بود. تور یکروزهای که بهانهاش معرفی جاذبههای گردشگری ارسباران بود
به گزارش آرشیو نیوز:
خبرنگاران در تور ارس گردی از چهار ایستگاه شاخص گردشگری منطقه آزاد ارس بازدید کردند .مسیری که ترکیبی از میراث کهن معماری، مذهبی، طبیعت بکر و پدیده های کم نظیر زمین شناختی را پبش روی حاضران قرار داد
اول؛ پلی که هنوز پایههایش ایستادهاند
نخستین توقف، پل تاریخی ضیاءالملک در غرب جلفا بود؛ همانجا که رودخانه ارس با صدای همیشگیاش از زیر پایههای پل میگذرد. پلی که پیشینهاش به دوران اورارتویی و پیش از میلاد میرسد و در سده پنجم هجری قمری به دست ضیاءالملک نخجوانی مرمت شده است. بعضی منابع هم ساخت اولیهاش را به دوره صفویه نسبت میدهند. این اثر سال ۱۳۸۱ با شماره ۶۶۷۳ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
از سازه اصلی، دو دهنه، پایههایی با ارتفاع حدود ۱۰ متر و قطر ۶/۵ متر و برجهایی به ارتفاع ۲۰ متر باقی مانده است. بخشی از پل در خاک ایران و بخشی در خاک جمهوری خودمختار نخجوان قرار دارد. در بازدید میدانی خبرنگار ما مشخص شد که منطقه آزاد ارس این پل را در حال بازسازی دارد. بازدید از آن رایگان است و همین که پل در مسیر جاده تاریخی ابریشم قرار گرفته، برای گردشگران تاریخی و فرهنگی جذابیت دوچندان دارد.
دوم؛ کلیسای سن استپانوس، میان کوه و ارس
بعد از پل، نوبت به کلیسای سن استپانوس رسید؛ بنایی در ۱۷ کیلومتری غرب جلفا، میان کوههای ماغارد. کلیسا در سده نهم میلادی ساخته شده و پس از قره کلیسا، دومین کلیسای مهم ارامنه در ایران است. زلزلهای شدید به آن آسیب زده و در دوران صفویه بازسازی شده است.
نام کلیسا از استپانوس گرفته شده؛ که بهعنوان اولین شهید راه مسیحیت شناخته میشود. وی از یهودیت به مسیحیت تغییر دین داده بود، به همین دلیل توسط یهودیان سنگسار شد و این بنا به نام و یاد او ساخته شده است.
عباس میرزا قاجار فرزند ارشد فتحعلی شاه قاجار زمینهای اطراف کلیسا از محبعلی بیگ نخجوانی به مبلغ سه صد تومان خریداری کرد و وقف کلیسا میکند.
سن استپانوس سال ۱۳۴۱ در فهرست آثار ملی ایران و سال ۱۳۸۶ خورشیدی (۲۰۰۸ میلادی) در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. کلیسا در دل طبیعتی بکر و مشرف به رودخانه ارس نشسته و همین موقعیت، آن را به یکی از پربازدیدترین جاذبههای منطقه آزاد ارس تبدیل کرده است. یک بار در سال هم به دستور خلیفهگری آذربایجان، مراسم و ویژهای در این کلیسا برگزار میشود که خودش جاذبهای فرهنگی و مذهبی برای گردشگران است.
سوم؛ ژئوپارک جهانی ارس، موزهای در دل طبیعت
ایستگاه سوم، ژئوپارک جهانی ارس بود؛ پهنهای ۱۶۷۰ کیلومتری که تمام شهرستان جلفا را در بر میگیرد. این ژئوپارک سوم خرداد ۱۴۰۲ پس از تأیید شورای عالی ژئوپارکهای جهانی یونسکو، بهعنوان سومین ژئوپارک بینالمللی ایران ثبت شد و ۳۱ ژئوسایت دارد.
تنوع سنگهای رسوبی و آذرین، ساختارهای تکتونیکی و پدیدههای زمینشناختی کمنظیر، از جمله مرز پرمو-تریاس در «اللیباشی»، این منطقه را برای علاقهمندان زمینشناسی جذاب کرده است. فقط زمینشناسی نیست؛ کلیسای سن استپانوس، کلیسای چوپان، حمام تاریخی، برج دوزال و پل ضیاءالملک هم داخل محدوده همین ژئوپارک قرار دارند و به آن ارزش افزوده میدهند.
چهارم؛ کلیسای چوپان، کوچک اما پرروایت
آخرین ایستگاه، کلیسای چوپان یا «ناخیرچی» در ۵ کیلومتری غرب جلفا و کنار رودخانه ارس بود. کلیسایی که در قرن شانزدهم میلادی و همزمان با صفویان ساخته شده و بیش از ۵۰۰ سال عمر دارد. میگویند چوپانهای ارمنی منطقه در آن عبادت میکردند.
کلیسای چوپان کوچکترین کلیسای ایران است و سال ۲۰۰۸ میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. پلان آن از بیرون مربعی به ابعاد ۵/۷ در ۷/۷ متر و از داخل صلیبیشکل است. گنبد کوچک دایرهای و چهار نورگیر در چهار جهت، معماری ساده اما چشمنواز آن را کامل میکند. کلیسا در مسیر سن استپانوس قرار دارد و کوههای سرخرنگ اطرافش، منظرهای متفاوت ساخته است. آن سوی رود ارس هم کلیسای مخروبه مشابهی دیده میشود که قدمت این محدوده را روایت میکند. مرمت این بنا هم توسط منطقه آزاد ارس آغاز شده است.
ایستگاه پنجم: پل آهنی؛ جایی که تاریخ ایستاد
آخرین توقف تور، پل آهنی جلفا بود؛ پلی در شرق شهر و روی رودخانه ارس که سال ۱۹۱۳ میلادی توسط شرکت راهآهن تبریز-جلفا و به سرمهندسی «ترسکینسکی» ساخته شد و یک سال بعد به پایان رسید. طولش حدود ۱۱۰ متر و عرضش ۵/۵ متر است و از ویژگیهایش میتوان به معلق بودن و خاصیت انقباض و انبساط در فصول سرد و گرم اشاره کرد. این پل سالها مرز ارتباطی ریلی ایران با جمهوری خودمختار نخجوان بوده است.
اما آنچه این پل را برای ایرانیها ارزشمند کرده، نه فقط سازه فلزیاش، بلکه واقعهای است که شهریور ۱۳۲۰ در همینجا رخ داد. وقتی ارتش شوروی قصد عبور از مرز را داشت، سه مرزبان ایرانی به نامهای عبدالله شهریاری، محمد راثی هاشمی و ملکمحمدی مغلوب، دو روز تمام در برابرشان مقاومت کردند و مانع ورود آنها شدند. این سه نفر در نهایت به شهادت رسیدند، اما فرمانده ارتش دشمن تحت تأثیر شجاعتشان دستور داد پیکرشان با احترام در کنار همان پل به خاک سپرده شود.
همین مزارها امروز به نمادی از رشادت تبدیل شده و یکی از نقاطی است که گردشگران در سفر به جلفا از آن بازدید میکنند. پل آهنی دیگر محل عبور و مرور نیست و فقط بهعنوان یک گذرگاه نمادین مرزی شناخته میشود.
دستاوردها و برنامههای ارس از زبان مسعودینیا
محمد مسعودینیا، معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس،با اشاره به دستاوردهای اخیر این منطقه اظهار داشت: منطقه آزاد ارس در سال ۱۴۰۴ توانست رتبه نخست کشور را در میان تمامی مناطق آزاد در حوزه فعالیتهای فرهنگی و گردشگری کسب کند؛ همچنین در سال ۱۴۰۵ نیز در ارزیابی برگزاری رویدادها و آیینهای نوروزی، جایگاه اول کشور به این منطقه اختصاص یافت.
وی با اشاره به مهمترین رویدادهای بینالمللی منطقه آزاد ارس تصریح کرد: یکی از بزرگترین دستاوردهای ما در سال ۱۴۰۴، تصویب عضویت منطقه آزاد ارس در سازمان جهانی گردشگری در اجلاس ارمنستان بود که بر این اساس، ارس هماکنون تنها منطقه آزاد کشور است که عضویت رسمی این نهاد معتبر بینالمللی را داراست.
مسعودینیا به روند ارزیابیهای بینالمللی ژئوپارک ارس نیز اشاره کرد و افزود: ژئوپارک جهانی ارس در حال حاضر مراحل نهایی ارزیابیهای بینالمللی را سپری میکند که ظرفیت بینظیری در حوزه میراث طبیعی و تاریخی برای جلب گردشگران خارجی و توسعه پایدار به همراه خواهد داشت.
معاون فرهنگی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس با تأکید بر لزوم توسعه زیرساختها همگام با جذب گردشگر گفت: در حوزه زیرساختهای اقامتی، طی ۱۶ ماه گذشته ظرفیت پذیرش منطقه به میزان یک هزار تخت/واحد افزایش یافته و در حال حاضر دو هتل جدید نیز مراحل نهایی را طی کرده و آماده بهرهبرداری و خدمترسانی هستند.
وی درباره برنامههای بینالمللی سال ۱۴۰۵ خاطرنشان کرد: میزبانی از سومین دوره تور کارشناسان و کاردانان سازمان همکاریهای اقتصادی (اکو) با حضور میهمانان خارجی و همچنین برگزاری دومین رویداد بینالمللی بومگردان در دستور کار قرار دارد که بستر ارزندهای برای معرفی ظرفیتهای اکوتوریسم ارس در سطح جهانی فراهم میکند.
مسعودینیا در ادامه با تشریح آخرین وضعیت پروژه بینالمللی شهر سالم بیان کرد: پروژه شهر سالم جلفا با نظارت مستقیم نهادهای بینالمللی پیگیری شده و هماکنون با پیشرفت فیزیکی و ساختاری بیش از ۹۵ درصد به مراحل پایانی رسیده است؛ با تکمیل این فرآیند، جلفا بهعنوان سومین شهر سالم استان آذربایجان شرقی و نخستین شهر سالم در میان تمامی مناطق آزاد کشور بهطور رسمی معرفی میشود.
وی با تأکید بر اهتمام منطقه آزاد ارس به حوزه آموزش و پرورش و مسئولیتهای اجتماعی عنوان کرد: «از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ بودجه سازمان منطقه آزاد ارس در بخش مدرسهسازی و آموزش ۳ برابر افزایش یافت. با این اعتبارات، ۸ پروژه مدرسهسازی در سال ۱۴۰۴ به بهرهبرداری کامل رسید و عملیات اجرایی ۶ پروژه جدید آموزشی نیز در سال ۱۴۰۵ آغاز میشود تا دغدغههای مربوط به پوشش تحصیلی و تراکم دانشآموزی رفع شود.
معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری منطقه آزاد ارس در پایان با گرامیداشت فرا رسیدن هفته دفاع مقدس یادآور شد: «بهمناسبت هفته دفاع مقدس، ۱۲ عنوان برنامه فرهنگی، تبیینی و ارزشی برنامهریزی شده است که اجرای آنها از نخستین روز این هفته با رونمایی از برنامههای شاخص آغاز خواهد شد.
همچنین در پایان این برنامه، طی مراسمی از خبرنگاران و فعالان رسانهها تجلیل به عمل آمد.
درباره نویسنده
ثبت دیدگاه